​2026-cı ildən etibarən Azərbaycanda kiçik və orta sahibkarlar üçün vergi qanunvericiliyində mühüm yeniliklər qüvvəyə minir. Bu dəyişikliklər əsasən nağdsız ödənişləri qəbul edən, POS-terminaldan istifadə edən və ƏDV qeydiyyatında olmayan biznes subyektləri üçün nəzərdə tutulub. Yeni qaydalar həm vergi yükünü azaltmağı, həm də ölkədə nağdsız dövriyyəni daha da stimullaşdırmağı hədəfləyir.

​

​Yeni qaydalara əsasən, ƏDV qeydiyyatında olmayan sahibkarların POS-terminal vasitəsilə qəbul etdiyi nağdsız ödənişlər vergi dövriyyəsinin hesablanması zamanı 0,5 əmsalı ilə nəzərə alınacaq. Bu, praktikada o deməkdir ki, sadələşdirilmiş vergi üzrə illik dövriyyə limiti faktiki olaraq 200.000 manatdan 400.000 manata qədər artmış hesab olunur.

​Məsələn, POS-terminal vasitəsilə il ərzində 400.000 manat dövriyyə əldə edən sahibkar üçün bu məbləğ vergi hesablamasında 200.000 manat kimi qiymətləndirilir. Nəticədə, sahibkar ƏDV qeydiyyatına keçmədən fəaliyyətini daha uzun müddət sadələşdirilmiş rejimdə davam etdirə bilir. Bu mexanizm xüsusilə pərakəndə ticarət, ictimai iaşə və digər xidmət sahələrində çalışan kiçik biznes subyektləri üçün xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

​Xidmət sektorunda vergi endirimi

​2026-cı ildən tətbiq olunacaq digər mühüm dəyişiklik xidmət sektorunu əhatə edir. Əhaliyə göstərilən xidmətlər üzrə nağdsız ödənişlərə tətbiq olunan sadələşdirilmiş vergi dərəcəsi 8 faizdən 6 faizə endirilir. Sahibkarların maliyyə yükünü yüngülləşdirən bu güzəşt 3 il müddətində qüvvədə olacaq. Vergi dərəcəsinin azaldılması həm sahibkarların xərclərini azaldır, həm də nağdsız ödənişlərin daha geniş yayılmasına şərait yaradır.

​Yeni dəyişikliklərin biznesə faydaları

​Tətbiq olunan bu yeniliklər kiçik və orta bizneslər üçün bir sıra üstünlüklər təmin edir:

​1. Vergi yükünün azalması. Aşağı vergi dərəcələri sahibkarın gəlirliliyini artırır.

2. ​Nağdsız dövriyyənin təşviqi. POS-terminaldan istifadə maliyyə baxımından daha sərfəli olur.

3. ​Maliyyə şəffafılığı. Hesabatlılığın asanlaşması və dövriyyənin şəffaf izlənilməsi.

4. ​Sadə rejimdə qalma imkanı. ƏDV qeydiyyatına keçidin gecikdirilməsi ilə sahibkar mürəkkəb uçot sistemindən azad olur.

​2026-cı ildən qüvvəyə minən bu islahatlar dövlətin kiçik biznesi dəstəkləmək və şəffaf iqtisadi mühiti genişləndirmək strategiyasının mühüm tərkib hissəsidir. POS-terminaldan aktiv istifadə edən sahibkarlar üçün bu dəyişikliklər həm maliyyə qənaəti, həm də əməliyyat rahatlığı baxımından yeni inkişaf imkanları açır.

Əmək Məcəlləsinə edilən yeni dəyişikliklər işçilərin xeyrinədir.

Artıq məzuniyyətdə olduğunuz müddətdə hesablanan əməkhaqqı son aldığınız maaşdan az ola bilməz. Əvvəllər ödənişsiz məzuniyyət, sosial məzuniyyət maaşın daha aşağı hesablanmasına səbəb olurdu. Yeni dəyişiklik bunu aradan qaldırır.

Həmçinin, ezamiyyətlə bağlı ödənişsiz məzuniyyətlər və məzuniyyətdən geri çağırılma qaydaları da daha dəqiq tənzimlənir. Bundan sonra bütün növ məzuniyyətlər (əmək, ödənişsiz və s.) işçinin yazılı ərizəsi (kağız və ya elektron) və işəgötürənin əmri ilə rəsmiləşdiriləcək.

İstisna hal (əmək məzuniyyəti üçün):

Əgər işəgötürən işçiyə yazılı xəbərdarlıq edibsə, amma işçi məzuniyyət qrafikinə əməl etməyib və məzuniyyətə çıxmaq üçün ərizə verməyibsə,  bu halda işəgötürən işçinin ərizəsi olmadan, öz əmri ilə onu məzuniyyətə göndərə biləcək.

Əmək hüquqlarınızla bağlı sualınız varsa bizə müraciət edin.

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi "Patent haqqında" qanundakı dəyişikliklər həm yerli ixtiraçılar, həm də xarici investorlar üçün maneələri aradan qaldırmağı və prosesləri sürətləndirməyi hədəfləyir.

Bəs bu yeniliklər bizə nə qazandıracaq?

1. Ekspertiza müddəti kəskin azalır

Əgər əvvəllər patent almaq üçün ekspertiza müddəti 12 ay çəkirdisə, yeni qanunla bu müddət əhəmiyyətli dərəcədə qısaldılacaq. Bu, ixtiraçıların öz məhsullarını bazara daha tez çıxarmasına və rəqabətdə öndə olmasına şərait yaradacaq. İxtiranız köhnəlmədən, bazarda rəqibləriniz sizi ötmədən hüquqi qoruma əldə edəcəksiniz. 

2. “50/50" Qaydası: Əməyiniz artıq daha dəyərlidir! 

Əgər bir şirkətdə çalışırsınızsa və işəgötürənin tapşırığı ilə ixtira etmisinizsə, artıq qazancın böyük hissəsi sizindir. Şirkət çəkdiyi xərcləri çıxdıqdan sonra qalan xalis gəlirin azı 50%-ni müəllifə (sizə) ödəməlidir. Bu da elmi fəaliyyətlə məşğul olan şəxslər üçün böyük maddi stimul deməkdir.

3. Xarici iddiaçılar üçün "açıq qapı" elan edilir

Əvvəlki qaydalara görə, xarici vətəndaşlar və şirkətlər yalnız patent müvəkkilləri vasitəsilə müraciət edə bilirdilər. İndi isə xarici iddiaçılar bir sıra prosedurlar üçün birbaşa milli patent ofisinə müraciət edə biləcəklər Bu dəyişiklik həm vaxt itkisini azaldacaq, həm də əlavə xərcləri ortadan qaldıracaq. Eyni zamanda bu daha çox xarici texnologiya, daha çox investisiya və Azərbaycan patentinin dünya reytinqində yüksəlişi deməkdir.

4. Beynəlxalq standartlara uyğunlaşma

Dəyişikliklər Azərbaycan qanunvericiliyini Ümumdünya Ticarət Təşkilatının (ÜTT) tələblərinə tam uyğunlaşdırır. Bu isə ölkəmizin beynəlxalq reytinqlərdə mövqeyini möhkəmləndirəcək. 

Bu islahatlar təkcə kağız üzərində dəyişiklik deyil, həm də ölkədə innovativ mühitin canlanması, ixtiraçıların əməyinin qiymətləndirilməsi və xarici texnologiyaların ölkəmizə daha rahat gəlişi üçün atılmış strateji addımdır.

Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinə edilən son dəyişikliklər vergi ödəyicilərinin uçot məlumatlarının yenilənməsi ilə bağlı prosedurları daha da sərtləşdirib. Artıq sahibkarlar və şirkət rəhbərləri uçot məlumatlarında baş verən hər hansı dəyişikliyi vergi orqanına bildirmək üçün daha çevik hərəkət etməlidir.

Nələri bilmək vacibdi?

Əvvəlki qaydalara əsasən, vergi ödəyicisi uçot məlumatlarında (məsələn, yaşayış yeri, fəaliyyət ünvanı, rəhbər dəyişikliyi və s.) baş verən yenilikləri 40 gün ərzində bildirməli idi. Yeni qaydalara əsasən, bu müddət cəmi 15 gün müddətinədək azaldılıb. Bu dəyişiklik aşağıdakı halları əhatə edir:

Ünvan dəyişikliyi: Yaşayış yerinin və ya faktiki fəaliyyət göstərilən ünvanın dəyişməsi.

Uçot məlumatlarının yenilənməsi: Vergi orqanına təqdim olunmuş ilkin uçot ərizəsindəki hər hansı bir məlumatın (əlaqə vasitələri, fəaliyyət növü və s.) dəyişməsi.

İflas və müflisləşmə halları: Hüquqi şəxs yaratmadan sahibkarlıqla məşğul olan fiziki şəxslərin müflis elan olunması və ya iflas prosesinin yekunlaşması ilə bağlı məlumatların təqdim edilməsi.

Gecikmələr hansı riskli halları yaradır?

Müəyyən edilmiş 15 günlük müddətin ötürülməsi sadəcə prosedural bir səhv deyil, bu birbaşa maliyyə sanksiyaları və cərimələrlə nəticələnə bilən qanun pozuntusudur. Xüsusilə vergi nəzarəti tədbirləri zamanı uçot məlumatlarının yanlış olması sahibkarın işini çətinləşdirə və əlavə yoxlamalara zəmin yarada bilər.

Sahibkarlar üçün tövsiyələr

Qanunvericiliyin tələblərinə tam uyğun olmaq və gözlənilməz cərimələrdən yayınmaq üçün aşağıdakı addımları atmağınız tövsiyə olunur:

1. Sənəd dövriyyəsinə nəzarət: Ünvan və ya rəhbərlik dəyişikliyi kimi qərarlar verildiyi andan etibarən 15 günlük geri sayımın başladığını unutmayın.

2. Elektron kabinetin yoxlanılması: Məlumatların yenilənməsi prosesini onlayn şəkildə, vergi ödəyicisinin elektron kabineti vasitəsilə operativ icra edin.

3. Peşəkar dəstək: Vergi uçotu və hüquqi tənzimləmələr mürəkkəb ola bilər. Riskli vəziyyətlərdən qaçmaq üçün mütəxəssis məsləhətindən yararlanın.

Qanunu bilməmək məsuliyyətdən azad etmir. Dəyişikliklərdən vaxtında xəbərdar olmaq biznesinizin maliyyə dayanıqlığının təminatıdır.