Azərbaycanın biznes mühiti getdikcə daha da aktivləşir. 2025-ci ilin əvvəlindən etibarən ölkədə qeydiyyatdan keçən hüquqi şəxslərin sayı 7,8% artaraq 200.806 vahidə çatıb. Bu göstərici sahibkarlıq fəaliyyətinə marağın artdığını və iqtisadi mühitin canlandığını təsdiqləyir.

Statistikaya əsasən:

• 91,9% - Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətlər (MMC)
   

• 1,1% - Səhmdar Cəmiyyətlər (ASC)
   

• 1,1% - Kooperativlər və digər hüquqi formalar

Qeydiyyatdan keçən şirkətlərin 85%-i elektron qaydada təsis edilib. Bu isə ölkədə biznes açma prosesinin daha da sadələşdiyini, rəqəmsal xidmətlərin isə fəal şəkildə genişləndiyini göstərir.

İnvestisiya mənşəyinə görə:

• 88,5% - yerli investisiyalı
   

• 11,5% - xarici investisiyalı şirkətlərdir.

Rəqəmlər açıq şəkildə göstərir ki, sahibkarlar Azərbaycanda biznes qurarkən daha çox MMC formasına üstünlük verirlər. Bunun əsas səbəbi, bu hüquqi formanın risklərin məhdudlaşdırılması, vergi yükünün az olması və idarəetmədə çeviklik kimi üstünlüklərə malik olmasıdır. Elektron qeydiyyat imkanlarının artması isə ölkədə rəqəmsal sahibkarlığın inkişafına və biznes rahatlığının yüksəlməsinə şərait yaradır.

Azərbaycan biznes mühiti getdikcə daha da şəffaf və rahat hala gəlir. MMC-lərin üstünlüyü və elektron qeydiyyat sisteminin geniş tətbiqi, gələcəkdə daha çox sahibkarın öz biznesini rəsmi şəkildə təsis etməsinə və ölkə iqtisadiyyatının dayanıqlı inkişafına töhfə verməsinə imkan yaradacaq.

“AzerLegal Group” hüquq şirkəti logistika sektorunda fəaliyyət göstərən şirkətlərin hüquqi, əməliyyat və maliyyə risklərinin idarə edilməsi mövzusunda ixtisaslaşmış işgüzar görüş təşkil etmişdir. Tədbirin əsas məqsədi logistika əməliyyatları zamanı yaranan risklərin öncədən müəyyən edilməsi, preventiv idarəetmə mexanizmlərinin qurulması və şirkətlərin hüquqi müdafiə sistemlərinin gücləndirilməsindən ibarət olmuşdur.

Görüş çərçivəsində qeyd olunub ki, müasir logistika yalnız yük daşınması ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda mürəkkəb hüquqi, maliyyə və əməliyyat risklərini özündə birləşdirir. Təqdimatda informasiya logistikasından anbarlamaya qədər bütün mərhələlərdə yaranan risklər təhlil edilib. Şirkətlərin üzləşdiyi əsas məsələlərdən biri risklər baş verdikdən sonra idarə olunmağa çalışılması, müqavilə bazasının qeyri-qənaətbəxşliyi və qoruma sistemlərinin öncədən qurulmaması olduğu diqqətə çatdırılıb. Bu cür yanaşmanın maliyyə itkiləri ilə yanaşı, həm də hüquqi məsuliyyət də yaratdığı vurğulanıb.

Tədbirdə yüklərin gecikməsi və zədələnməsi kimi əməliyyat riskləri ilə yanaşı, sığorta təminatının yoxluğu, əlavə cərimələr və valyuta tərəddüdləri kimi maliyyə faktorları da ətraflı izah olunub. Hüquqi müstəvidə isə məsuliyyət bölgüsünün qeyri-dəqiq müəyyən edilməsi və CMR, CIM, SMGS kimi beynəlxalq konvensiyaların yanlış tətbiqinin ciddi fəsadlara yol açdığı qeyd edilib.

Risklərin azaldılması üçün müqavilələrin detallı hazırlanması, yüklərin sığortalanması, sənədlərin hüquqi auditi və elektron monitorinq sistemlərinin tətbiqi əsas preventiv addımlar kimi təqdim olunub. Bildirilib ki, risklərin düzgün idarə edilməsi müştəri etibarını artırmaqla yanaşı, həmçinin müəssisənin bazar dəyərini də yüksəldir.

“AzerLegal Group” həmçinin sektorun ehtiyaclarına uyğun olaraq müqavilə hazırlığı, risk auditi, komplayens sistemlərinin qurulması, gömrük dəstəyi və yük iddialarının idarə edilməsi kimi ixtisaslaşmış xidmətlərini iştirakçıların diqqətinə çatdırıb. Görüşün yekununda bildirilib ki, bu növ sahəvi maarifləndirmə tədbirləri sektorun dayanıqlı inkişafı məqsədilə gələcəkdə də davam etdiriləcəkdir.

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi "Patent haqqında" qanundakı dəyişikliklər həm yerli ixtiraçılar, həm də xarici investorlar üçün maneələri aradan qaldırmağı və prosesləri sürətləndirməyi hədəfləyir.

Bəs bu yeniliklər bizə nə qazandıracaq?

1. Ekspertiza müddəti kəskin azalır

Əgər əvvəllər patent almaq üçün ekspertiza müddəti 12 ay çəkirdisə, yeni qanunla bu müddət əhəmiyyətli dərəcədə qısaldılacaq. Bu, ixtiraçıların öz məhsullarını bazara daha tez çıxarmasına və rəqabətdə öndə olmasına şərait yaradacaq. İxtiranız köhnəlmədən, bazarda rəqibləriniz sizi ötmədən hüquqi qoruma əldə edəcəksiniz. 

2. “50/50" Qaydası: Əməyiniz artıq daha dəyərlidir! 

Əgər bir şirkətdə çalışırsınızsa və işəgötürənin tapşırığı ilə ixtira etmisinizsə, artıq qazancın böyük hissəsi sizindir. Şirkət çəkdiyi xərcləri çıxdıqdan sonra qalan xalis gəlirin azı 50%-ni müəllifə (sizə) ödəməlidir. Bu da elmi fəaliyyətlə məşğul olan şəxslər üçün böyük maddi stimul deməkdir.

3. Xarici iddiaçılar üçün "açıq qapı" elan edilir

Əvvəlki qaydalara görə, xarici vətəndaşlar və şirkətlər yalnız patent müvəkkilləri vasitəsilə müraciət edə bilirdilər. İndi isə xarici iddiaçılar bir sıra prosedurlar üçün birbaşa milli patent ofisinə müraciət edə biləcəklər Bu dəyişiklik həm vaxt itkisini azaldacaq, həm də əlavə xərcləri ortadan qaldıracaq. Eyni zamanda bu daha çox xarici texnologiya, daha çox investisiya və Azərbaycan patentinin dünya reytinqində yüksəlişi deməkdir.

4. Beynəlxalq standartlara uyğunlaşma

Dəyişikliklər Azərbaycan qanunvericiliyini Ümumdünya Ticarət Təşkilatının (ÜTT) tələblərinə tam uyğunlaşdırır. Bu isə ölkəmizin beynəlxalq reytinqlərdə mövqeyini möhkəmləndirəcək. 

Bu islahatlar təkcə kağız üzərində dəyişiklik deyil, həm də ölkədə innovativ mühitin canlanması, ixtiraçıların əməyinin qiymətləndirilməsi və xarici texnologiyaların ölkəmizə daha rahat gəlişi üçün atılmış strateji addımdır.

Azərbaycan beynəlxalq miqyaslı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun On Üçüncü Sessiyasına (WUF13) ev sahibliyi etməyə hazırlaşır. Bu mühüm tədbirlə əlaqədar olaraq dövlət biznes və beynəlxalq tərəfdaşlar üçün xüsusi vergi güzəştləri tətbiq edib.

Prezident İlham Əliyevin təsdiqlədiyi Vergi Məcəlləsinə dəyişikliklərə əsasən, WUF13 ilə bağlı müəyyən royalti ödənişlərinə 2025-ci il 1 sentyabrdan etibarən bir il müddətinə vergi güzəşti qüvvəyə minəcək.

Vergi güzəşti hansı ödənişlərə şamil olunur?

Dəyişikliklərə əsasən, forumun təşkili ilə bağlı qeyri-maddi aktivlər (brend, proqram təminatı, media kontenti, dizayn və s.) üzərində müəllif hüquqlarından istifadə, və ya istifadə hüquqlarının verilməsi üzrə müvafiq dövlət qurumu ilə bağlanmış müqavilə əsasında qeyri-rezident hüquqi şəxslərə ödənilən royalti gəlirləri vergidən azad edilir.

Bu isə beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlıq edən təşkilatlar üçün ciddi maliyyə üstünlüyü deməkdir.

Niyə bu qərar biznes üçün vacibdir?

Bu addım Azərbaycanın beynəlxalq tədbirlərin təşkili üçün rəqabətqabiliyyətli hüquqi mühit yaratmaq, xarici tərəfdaşların ölkəyə marağını artırmaq və eləcədə intellektual mülkiyyətin istifadəsini daha çevik və sərfəli etmək strategiyasının bir hissəsidir.

Vergi yükünün azaldılması həm dövlət qurumları, həm də tədbirin təşkilində iştirak edən yerli və xarici şirkətlər üçün əlavə maliyyə rahatlığı yaradır.

Hüquqi risklər və diqqət edilməli məqamlar

Royalti ödənişləri üzrə vergi güzəştləri tətbiq olunsa da, müqavilələrin düzgün strukturlaşdırılması və Vergi Məcəlləsinə uyğun tərtibi kritik əhəmiyyət daşıyır.

Xüsusilə qeyri-rezidentlərlə müqavilələrin hüquqi analizi, vergitutma mexanizminin düzgün tətbiqi, güzəşt müddətinin hüquqi əsaslarla müəyyən edilməsi şirkətlər üçün potensial risklərin qarşısını almaqda mühüm rol oynayır.

AzerLegal Group beynəlxalq tədbirlər, intellektual mülkiyyət hüquqları və vergi planlaşdırılması üzrə ixtisaslaşmış hüquqi xidmətlər təqdim edir. Biz sizə:

• qeyri-rezidentlərlə bağlanan müqavilələrin hüquqi ekspertizasını,

• royalti ödənişlərinin vergitutma strukturlarının optimallaşdırılmasını,

• vergi güzəştlərindən maksimum faydalanmaq üçün hüquqi strategiyanın qurulmasını peşəkar şəkildə təmin edirik.